استاد : مسئلهء اقلّ و اكثر را كه آيا در منطق قرآن اقل حق است و اكثر باطل ، ما در عدل الهى از آن جهت كه عاقبت كار چه مىشود ، آيا اقلّ مردم اهل نجات و اهل بهشت‌اند و اكثر مردم اهل جهنم يا نه ، بحث كرده‌ايم . اين مسئله هم بر همان اساس است . گفته‌اند - و بيشتر ، حكماى اسلامى گفته‌اند - كه قرآن مردم را به سه گروه تقسيم كرده : اصحاب الميمنة ، اصحاب المشئمة ، السابقون السابقون . « السابقون السابقون » يعنى آن خوبانِ خوبان كه هيچ بدى در آنها وجود ندارد ، خوب خوب و ممتاز هستند . اصحاب المشئمة يعنى آن بدهايى كه بدِ بد هستند . اصحاب الميمنة مردم متوسط هستند ، خوبى هم دارند بدى هم دارند ، ولى البته خوبىشان در مجموع بر بدىشان مىچربد . انسان همين قدر كه معصوم نبود بدى دارد . عادل هم اگر باشد بالاخره بدى دارد ، گناه مىكند . تا چه رسد به اينكه عادل نباشد و فاسق باشد . گفته‌اند كه خوبِ خوب در اقليت است ، خيلى كم‌اند ، بدِ بد هم در اقليت است . بوعلى مىگويد نظير اين است كه سالمِ سالم در ميان مردم خيلى كم است ، كسى كه هيچ گونه بيمارى در او نباشد ، هيچ ضعف و نقصى در هيچ جاى بدنش وجود نداشته باشد ، گوش و چشم و اعصاب و معده و روده‌اش سالمِ سالم باشد . مريضِ مريض هم در اقليت است . اكثريت مردم ، هم بيمارند هم سالم ولى در مجموع سلامتشان بر بيماريشان غلبه دارد . او ( يا ملاصدرا ) مثال ديگرى مىزند به زشت و زيبا . مىگويد زيباى زيبا در ميان مردم در اقليت است ، زشتِ زشت هم در اقليت است ، اكثريت مردم كسانى هستند كه بين اين دو قطب قرار گرفته‌اند . تلاش قرآن بر اين است كه مردم را از جهت بدى به جهت خوبى ببرد ، يعنى در جهت انسان ايده آل ببرد ، در اين جهت كه هرچه خوبتر و خوبتر باشند . قهراً افرادى كه حد وسط هستند از نظر قرآن مطلوب نيستند . آنها انسان ايده آل قرآن و انسان مطلوب قرآن نيستند ولى اين معنايش اين نيست كه شر بر خير غلبه دارد .